De Valle dei Templi, sinds 1997 opgenomen op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, is een van de belangrijkste sites van het hele eiland. Sinds 2000 is het hele gebied een archeologisch park en met zijn 1300 hectare is dit het grootste archeologische park van Europa en het Middellandse zeegebied.
Oorspronkelijk werd de stad gesticht (Akragas genaamd) in 582 voor Christus door inwoners van Gela en kolonisten uit Rhodos op de heuvelrug die gelegen is tussen twee rivieren. Na de overwinning op de Carthagers in 480 voor Christus bij de 'Slag bij Himera' ontwikkelde Akragas zich tot de machtigste stad van Sicilië en de op een na grootste stad van het eiland na Syracuse.
Echter in 406 en 405 voor Christus werd Akragas geplunderd en verwoest door de Carthagers en pas na 340 voor Christus geraakte de stad in kleine stappen hersteld.
In 210 voor Christus kwam Akragas onder Romeins bestuur en werd de naam aangepast naar 'Agrigentum'.
Vanaf de 6de eeuw na Christus raakte ook het oude Agrigentum in verval en rond 827, toen de Arabieren de stad innamen, was de plek zo goed als verlaten.
In de volgende eeuwen werd het verlaten gebied vooral gebruikt om steenblokken te winnen die nodig waren voor de bouw van de nieuwe stad Girgenti.
Na eeuwen te zijn verlaten werden de tempels in de 16de eeuw bestudeerd door de Dominicaanse monnik Tomamaso Fazello en in de 17de eeuw door de Duitse geograaf Filippo Cluverio.
In de 18de eeuw werd de site herontdekt door de Duitste geleerde Johann Joachim Winckelmann.
Tijdens de jaren 1920 werd archeologisch onderzoek gefinancieerd door Sir Alexander Hardcastle (Brits kunstmecenas, amateurarcheoloog en kapitein in de Koninklijke Marine) die er tevens voor zorgde dat de acht zuilen van de tempel van Hercules werden opgericht en verdere opgravingen deed onder andere naar de telamon van het Olympeion.
Voor zijn bijdragen aan de opgravingen werd hij benoemd tot ereburger van de stad Agrigento en kreeg hij de onderscheiding van Commandeur in de Orde van de Kroon van Italië.
Ook in de 20ste eeuw waren er opgravingscampagnes en in 1967 werd het Regionaal Archeologisch Museum geopend.
Volgende tempels, opgravingen en belangrijke plekken zijn te bezoeken op de site van de Valle dei Templi:
- Bovenaan de heuvel is de Tempio de Giuno te vinden (voorheen de tempel van Hera). Deze Dorische tempel werd gebouwd ongeveer rond 450 voor Christus. De tempel bestaat uit zes zuilen aan de korte zijde en dertien zuilen aan de flanken. De totale afmeting van de tempel bedraagt 38,15 op 16,90 meter. De brandsporen in de tempel verwijzen naar de inval van de Carthagers in 406 voor Christus. De noordelijke zuilengalerij met architraaf en een deel van het fries zijn bewaard gebleven terwijl de zuilengalerijen aan de andere drie zijden slechts gedeeltelijk zijn bewaard gebleven zonder architraaf en waarbij vier zuilen ontbreken en negen zuilen zijn gebroken. 25 zuilen zijn pas in de 18de eeuw weer overeind gezet.
- Tempio della Concordia: deze tempel werd gebouwd tussen 440 en 430 voor Christus en het is niet bekend aan wie deze tempel is gewijd. De huidige naam werd bedacht in de 16de eeuw verwijzend naar een Latijnse inscriptie die in de buurt werd gevonden. Het wordt beschouwd als een van de best bewaarde Dorische tempels ter wereld na de Tempel van Hephaistos in Athene en de Tempel van Poseidon in Paestum. De tempel heeft de vorm van een vierhoek van ongeveer 19,7 bij 42,2 meter, een hoogte van 13,4 meter en beschikt over een trap met vier treden en een zuilengalerij van zes bij dertien zuilen met een bewaard gebleven architraaf, fries, kroonlijst en timpaan. De tempel werd in 597 voor Christus getransformeerd tot een kathedraal waarbij aanzienlijke wijzigingen in de structuur werden aangebracht. In 1748 werd de kerk ontwijd en in 1787 begonnen de restauratiewerken van de tempel.
- Tempio di Eracle: deze tempel stamt uit het begin van de 5de eeuw voor Christus en de fundering van de tempel zou dateren uit de jaren voor de 'Slag bij Himera' en zou een decennium later voltooid zijn geweest waarna het gebouw in de Romeinse tijd zou zijn gerestaureerd. In de 19de en 20ste eeuw zijn enkele van de zuilen weer overeind gezet.
- Tempio dei Dioscuri: slechts vier zuilen zijn van deze tempel overeind gebleven omwille van aardbevingen en branden en zijn te vinden op de noordwestelijke hoek van een ruïne van een vroegere tempel. De tempel werd herbouwd in de eerste helft van de 19de eeuw met stukken uit verschillende periodes die in de omgeving werden gevonden.
- Tempio di Giove: deze tempel van Zeus had oorspronkelijk een afmeting van 52 bij 113 meter, werd opgericht in 480-479 voor Christus maar stortte volledig in tijdens de aardbeving van 19 december 1401. In de 18de eeuw werden delen van de stenen gebruikt voor de bouw van de pieren van de haven van Porto Empedocle. In 1928 werd een opgravingscampagne gehouden waarbij vier telamons (mannelijke beeldhouwwerken in de vorm van een figuur dat wordt gebruikt ter vervangen van een zuil of pilaster) werden gevonden waarvan 1 volledig werd gereconstrueerd. Verder zijn er enkele kolossale restanten te zien van de tempel die helemaal in puin ligt.
De site van de Valle dei Templi wordt volledig doorkruist door de Via Sacra als wandelpad langs de tempels. Naast de tempels kan je langs dit wandelpad tussen de Tempio de Giuno en de Tempio della Concordia verschillende 'arcosolia' zien. Dit zijn gewelfde nissen die werden gebruikt voor begrafenissen. Ze werden gegraven in het Byzantijnse tijdperk ongeveer in de 5de eeuw na Christus op de overblijfselen van de oude Akragantische stadsmuren.
In de Valle dei Templi zijn ook veel mediterraanse gewassen te vinden met een overvloed aan olijfbomen, amandelbomen, cactusvijgen, fruitbomen, citrusvruchten,... deze kan je onder andere bewonderen in de Kolymbetrhatuin met op de achtergrond de Tempio dei Dioscuri. Er zijn zelfs enkele Saraceense olijfbomen, mirtebomen en johannesbroodbomen te vinden van meer dan 100 jaar oud.
In 1997 werd het 'levende Amandelmuseum' opgericht om amandelsoorten te beschermen die met uitsterven worden gedreigd.
Aan de voet van de heuvel waarop de Tempio de Giuno staat, worden 250 soorten amandelbomen uit Sicilië gekweekt die worden bestudeerd door landbouwstudenten van de Universiteit van Palermo.
In de buurt van de Tempio della Concordia is ook een boerderij opgericht voor 'Gigentana-geiten', een met uitsterven bedreigde soort met spiraalvormige horens, die ooit veel voorkwamen in het gebied.
(Op de fotopagina kunt u nog andere foto's bekijken van Sicilië)